Azərbaycanda məhsul və xidmətin qiymətini hansı qurum tənzimləyir?
Azərbaycanda dövlətin qiymət tənzimlənməsi siyasəti vətəndaşların maliyyə sabitliyini qorumaq və sosial rifahını yaxşılaşdırmaq məqsədini daşıyır. Bu siyasət çərçivəsində həyata keçirilən tədbirlər bir sıra məhsul və xidmətlərin qiymətlərinin müəyyən edilməsində mühüm rol oynayır. İstehsalçı və istehlakçının maraqlarını balanslaşdırmağa yönələn bu yanaşma, strateji məhsul və xidmətlər üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb etməklə, dövlət nəzarəti altında müvafiq qurumlar tərəfindən idarə olunur. Azərbaycanın qiymət tənzimlənməsi siyasəti digər ölkələrin təcrübəsindən də bəhrələnərək iqtisadi sabitlik və sosial bərabərliyin təmin edilməsinə xidmət edir. “Report” Azərbaycanda qiymət tənzimlənməsi siyasətinin əsas prinsipləri və bu prosesin həyata keçirilməsində qurumların rolu barədə araşdırma aparıb. Qiymətlərin dövlət tərəfindən tənzimlənməsi cəmiyyət üçün strateji əhəmiyyət daşıyır və dövlətin iqtisadi siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Dünyanın bir çox ölkəsində bəzi məhsul və xidmətlərin qiymətlərini tənzimləmək məqsədilə xüsusi qurumlar fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda, bu sahədə dövlət strategiyaları beynəlxalq təcrübəyə əsaslanaraq təkmilləşdirilir. Azərbaycanda hazırda 50-dən çox məhsul və xidmətin qiyməti dövlət tərəfindən tənzimlənir. Bu siyasətin məqsədləri arasında istehlakçıların xərclərinin optimallaşdırılması, bazarda rəqabət mühitinin qorunması və strateji məhsullara əlçatanlığın təmin edilməsi mühüm yer tutur. Buna görə də qiymət tənzimlənməsi ilə bağlı ictimai məlumatlılığın artırılması vacib məsələlərdən biridir. Hazırda Azərbaycanda müxtəlif sahələrdə dövlət tərəfindən qiymət tənzimlənməsini 3 qurum yerinə yetirir: Nazirlər Kabineti tikinti, memarlıq və şəhərsalma sahəsində xidmətlər, avtomobil parklanmasına görə ödəniş, icbari tibbi sığorta tarifləri, baytarlıq və fitosanitar xidmətlər, dövlət mənzil fondundan istifadə haqqı və digər məsələlərlə bağlı tənzimləmə aparır. Tarif Şurası “Aİ-92” benzini, dizel, elektrik enerjisi, təbii qaz, su və istilik təchizatı, tələbə qəbulu və dövlət qulluğu üzrə imtahanlar kimi məsələlərlə bağlı qiymətləri tənzimləyir, dövlət qeydiyyatına alınmış dərmanların yalnız qiymətinin yuxarı həddini müəyyən edir. Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi metroda, avtobusda gediş qiymətlərini, telefon rabitəsi, dəmir yolu və dənizlə tranzit yükdaşımalar, hava nəqliyyatı ilə ölkə ərazisində yük, sərnişin daşıma və s. xidmətlərin qiymətini tənzimləyir. Ölkə Prezidentinin “Aİ-95”, maye qaz, sıxılmış qaz (CNG), koks, istilik enerjisi və istilik təchizatı üzrə qeyri-əhali qrupu üzrə qiymətlər isə sərbəst şəkildə, tələb-təklif əsasında tənzimlənir. Yuxarıda qeyd olunan üç qurumun tənzimlədiyi məhsul və xidmətlərlə bağlı ətraflı məlumat aşağıdakı cədvəldə verilib: № Qiymətləri tənzimlənən mal və xidmətlərin siyahısı Tənzimləyici qurum 1. Dövlət mənzil fondundan istifadə ilə (kirayə, saxlanılma və s.) əlaqədar haqlar Nazirlər Kabineti 2. Dövlət mənzil fonduna aid yaşayış evlərində liftdən istifadə və məhəllədaxili fərdi qarajdan və qeyri-yaşayış sahələrindən istifadə haqqı Nazirlər Kabineti 3. Su və meşə heyvanlarının ovlanması icazəsi Nazirlər Kabineti 4. Ödənişli əsaslarla kadr hazırlığı Nazirlər Kabineti 5. Bankların və digər kredit təşkilatlarının DGK-nın reyestrinə salınması Nazirlər Kabineti 6. Əmlak hüquqlarını kollektiv əsasda idarə edən təşkilatların Azərbaycanın Əqli Mülkiyyət Agentliyinə ödədiyi illik haqq Nazirlər Kabineti 7. Beynəlxalq standart eyniləşdirmə nömrələrinin verilməsinə görə haqq Nazirlər Kabineti 8. Nəzarət markasının alınmasına görə haqq Nazirlər Kabineti 9. Xarici dövlətlərin hüquqi və fiziki şəxslərinin Azərbaycanın hüdudlarından kənarda Azərbaycan folkloru nümunələrindən kommersiya məqsədi ilə istifadəsinə görə haqq Nazirlər Kabineti 10. Dövlət ilkin kəmiyyət vahidləri etalonlarından kəmiyyət vahidlərinin ötürülməsinə, uyğunluğu qiymətləndirən qurumların akkreditasiyası Nazirlər Kabineti 11. Gömrük nəzarəti və rəsmiləşdirilməsi ilə əlaqədar olaraq bəyannaməçinin, mallar barəsində səlahiyyəti olan şəxslərin və ya onların nümayəndələrinin təşəbbüsü ilə malların gömrük ekspertizası Nazirlər Kabineti 12. Fitosanitar tədbirləri və xidmətləri Nazirlər Kabineti 13. Baytarlıq xidməti və nəzarəti tədbirləri Nazirlər Kabineti 14. Tikinti, memarlıq və şəhərsalma sahəsində xidmətlər Nazirlər Kabineti 15. Nəqliyyat vasitələrinin parklanmasına görə ödəniş Nazirlər Kabineti 16. İcbari tibbi sığortanın baza zərfinə daxil olan tibbi xidmətlərin tarifləri Nazirlər Kabineti 17. Dövlət yollarının salınması və saxlanılması xidmətləri Nazirlər Kabineti 18. Dövlətə məxsus laboratoriya xidmətləri (xidmətlər Dövlət Gömrük Komitəsi, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən aparılır) Nazirlər Kabineti 19. Təbii sərvətlər (hidrometeorologiya və meşə təsərrüfatı sahələrindən başqa) sahəsində əsas xidmətlər (geoloji və ekoloji ekspertizanın aparılması, sənədlərin və informasiyaların verilməsi) Nazirlər Kabineti 20. Meşə təsərrüfatı sahəsində əsas xidmətlər (meşə sahələrinin icarə qiyməti, əsas meşə və kol cinslərinin köküstü buraxılış nırxları) Nazirlər Kabineti 21. Hidrometeorologiya xidmətləri Nazirlər Kabineti 22. Elektrik enerjisi Tarif (qiymət) Şurası 23. Su təchizatı və tullantı suların axıdılması Tarif (qiymət) Şurası 24. Təbii qazın boru kəmərləri ilə nəqli, topdan və pərakəndə satışı Tarif (qiymət) Şurası 25. “Azəristiliktəchizat” ASC tərəfindən əhaliyə göstərilən istilik təchizatı xidməti Tarif (qiymət) Şurası 26. Meliorasiya və su təsərrüfatı sahəsində əsas xidmətlər Tarif (qiymət) Şurası 27. Məişət tullantılarının daşınması və zərərsizləşdirilməsi Tarif (qiymət) Şurası 28. Tikinti obyektlərinin elektrik, qaz və su xətlərinə qoşulma xidmətləri Tarif (qiymət) Şurası 29. Xam neft, “Aİ-92” markalı benzin, dizel yanacağı Tarif (qiymət) Şurası 30. Mərkəzləşdirilmiş qaydada tələbə qəbulu ilə bağlı imtahanların keçirilməsi Tarif (qiymət) Şurası 31. Dövlət qulluğu üzrə test imtahanlarında və müsahibədə iştirak etmək Tarif (qiymət) Şurası 32. Xüsusi rabitə xidmətləri Tarif (qiymət) Şurası 33. DYPİ-nin təxliyə, duracaq və müşayiət xidmətləri Tarif (qiymət) Şurası 34. Ödənişli avtomagistral ilə nəqliyyat vasitələrinin gedişi üçün ödənişin məbləği Tarif (qiymət) Şurası 35. Daşınmaz əmlakın və torpaq sahələrinin kadastrı, qeydiyyatı və texniki inventarlaşdırılması ilə bağlı xidmətlər Tarif (qiymət) Şurası 36. Geodeziya və kartoqrafiya materiallarından və məlumatlarından istifadəyə görə ödəmə dərəcələri Tarif (qiymət) Şurası 37. Dərman vasitələrinin ekspertiza xidmətləri, dövlət qeydiyyatına alınmış dərman vasitələri Tarif (qiymət) Şurası 38. Malın mənşə ölkəsinin müəyyən edilməsi üzrə ekspertiza Tarif (qiymət) Şurası 39. Tibbi müayinə kartı Tarif (qiymət) Şurası 40. Dəniz üzgüçülüyünün təhlükəsizliyi fəaliyyəti xidmətləri Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi 41. Metro nəqliyyatında sərnişin daşıma fəaliyyəti Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi 42. Şəhərdaxili ümumi istifadədə olan nəqliyyatla sərnişin daşıma Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi 43. Şəhərlərarası ümumi istifadədə olan nəqliyyatla sərnişin daşıma Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi 44. Radiotezliklərdən istifadə, yüksəktezlikli qurğuların istismarı və nəzarəti Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi 45. Qəbuledici - verici radio və televiziya stansiyalarının xidmətləri Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi 46. Ümumi istifadədə olan elektrik, poçt və teleqraf rabitəsi xidmətləri Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi 47. Beynəlxalq, şəhərlərarası, şəhərdaxili və rayon telefon rabitəsi və s. xidmətləri Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi 48. Su limanı sahəsində xidmətlər (liman qurğularının istismarı və yükaşırma) Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi 49. Xəzər dənizində dövlətə məxsus gəmi ilə respublika ərazisində yük və sərnişindaşıma* Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi 50. Dəmir yolu və dəniz nəqliyyatı ilə tranzit yüklərin daşınması, tranzit yüklərlə bağlı liman qurğularının istismarı, dəniz terminalları tərəfindən yükaşırma və dəniz limanında göstərilən digər xidmətlər, həmçinin bu xidmətlər üzrə nəqliyyat-ekspedisiya xidmətləri Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi 51. Aeroport xidmətləri, aeroportların uçuş zolaqları və qurğuların istismarı, hava gəmilərinə aviasiya və aeronaviqasiya xidmətləri, aviasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi xidmətləri, uçuşların təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə hava gəmilərinə göstərilən texniki xidmətlər, respublika ərazisində yük və sərnişin daşıma xidmətləri Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi
Facebook-da paylaş